تهران- ایرنا- اتحادیه اروپا در تلاش است تا به ویژه در مورد خاورمیانه و ایران، سیاست خارجی خود را از زیر سایه سنگین کاخ سفید خارج و استقلال راهبردی را در مقابل ایالات متحده ایجاد کند.

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری تفریح خوب، سفر دوره ای «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران به چند کشور اروپایی حاکی از آن است که مقام های حوزه سیاست خارجی کشورمان تلاش دارند تا از ظرفیت های اتحادیه اروپا به عنوان یک موازنه دهنده استفاده کند.
اکنون در شرایطی هستیم که دولتمردان آمریکایی و به ویژه «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری این کشور از هیچ خصومتی علیه ایران فروگذار نمی کنند. کاخ سفید با خلف وعده آشکار در تلاش است با روش های گوناگون از منافع توافق هسته ای «برجام» بکاهد و فشار بر ایران را افزایش دهد.
در این عرصه با توجه به محبوبیت اندک ترامپ و سیاست های آمریکا در عرصه جهانی، استفاده از توانایی های سیاسی و اقتصادی کشورهای اروپایی می تواند تا حدودی وضعیت را به نفع کشورمان متوازن سازد.
در چارچوب همین راهبرد کلان سیاست خارجی، ظریف در سفر به سه کشور مهم اتحادیه اروپا (آلمان، ایتالیا و فرانسه) با تاکید بر لزوم ایجاد یک مجمع امنیتی منطقه ای در خلیج فارس از مقام های این کشورها خواست تا نقش پررنگ تری را در مباحث امنیت جمعی خاورمیانه به ویژه خلیج فارس ایفا کنند. همچنین در این سفر در زمینه روابط اقتصادی دوجانبه و تحرک بیشتر اروپا در رابطه با ایران و ارتقا و تسهیل مبادلات مالی و تجاری مذاکراتی صورت گرفت.
رسانه های انگلیسی زبان نیز با اشاره به سفر وزیر امورخارجه کشورمان به اروپا علاوه بر محور اختلافات اروپا- آمریکا، به موضوع تمایل کشورهای قاره سبز به نقش آفرینی در عرصه های سیاسی و اقتصادی جهان به ویژه در رابطه با ایران پرداختند.

**اتحادیه اروپا بازیگر اصلی در تعامل با ایران
برای کشورهای اروپایی پیروزی دوباره دکتر «حسن روحانی» در انتخابات ریاست جمهوری به مفهوم ادامه سیاست تعامل با غرب است. پیش از این نتیجه همین رویکرد روحانی دستیابی به توافق هسته ای بود.
تارنمای اندیشکده اروپایی «جامعه و سیاست بین المللی» (www.ips-journal.eu) ایران را فرصتی برای اتحادیه اروپا دانست که می تواند به سیاست خارجی اروپا در مقابل کاخ سفید شکل و انسجام ببخشد. حال اتحادیه اروپا با توجه به خط مشی های نامشخص آمریکا، می تواند نقشی مهم را بازی کند و با برداشتن گام های مصمم در سیاست خارجی، خود را از سایه کاخ سفید در عرصه سیاست بین الملل رهایی ببخشد.اتحادیه اروپا تقریبا چنین دیدگاهی را دنبال می کند و این نگاه در پیام «فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای حسن روحانی عیان بود.
به باور کارشناسان اروپایی، زمانی که واشنگتن تمایلی به مصالحه در زمینه تحریم ها را ندارد، اتحادیه اروپا باید ابتکارعمل را به دست گیرد. اروپا می تواند با فراهم سازی کانال هایی برای پرداخت و تامین مالی برای شرکای تجاری ایران تاثیر این تحریم ها را کمتر کند. بنا به تحلیل این گزارش به نظر می رسد که موگرینی و اتحادیه اروپا در تلاش هستند تا خود را در موضوع رابطه با ایران به بازیگر سوم تبدیل کنند.
افزایش رابطه میان ایران و اتحادیه اروپا - با وجود مقاومت های ایالات متحده- باعث ایجاد انگیزه در اروپا می شود. در سال 2003 نیز اتحادیه اروپا با ورود در بحث هسته ای جایگاه تاثیرگذار خود در عرصه سیاست بین الملل را نشان داد. اگر این اتحادیه به دنبال دیپلماسی موفق است باید خود را در یک موضوع امنیتی پراهمیت، از بند محدودیت های ایالات متحده آمریکا رها کند. اتحادیه اروپا باید نشان دهد که قادر است به صورت مستقل در مسائل مهم سیاست جهانی وارد شود.
تارنمای تحلیلی LebLog نیز در گزارشی در مورد دیدگاه های اروپا و آمریکا در مورد ایران نوشت کمیته امورخارجی پارلمان اروپایی توافق هسته ای میان ایران و اعضای شورای امنیت بعلاوه آلمان را موفقیتی بزرگ در عرصه بین المللی به ویژه در دیپلماسی اروپا توصیف کرده است. این کمیته از اتحادیه اروپا خواست تا تلاش کند با افزایش فشار بر ایالات متحده، باعث اجرای کامل «برنامه جامع اقدام مشترک»(برجام) شود.
این گزارش نوشت: برخی کارشناسان آمریکایی نسبت به خط مشی های همیشگی ترامپ در دشمنی با ایران و برجام هشدار داده اند زیرا تهران به طور کامل به اجرای آن متعهد بوده است. به اعتقاد تحلیلگران ممکن است این امر موجب منزوی تر شدن واشنگتن به جای ایران شود به ویژه اینکه اعضای اروپایی این توافق، آن را تایید می کنند.
ممکن است این شروعی برای یک تقابل باشد. این مساله به ویژه پس از دیدار ترامپ از خاورمیانه می تواند به عنوان پیامی برای کاخ سفید تحلیل شود. علت آن است که این بار اعضای پارلمان اروپا از ایالات متحده خواستند تا برجام را اجرا کند و نه ایران. در مقابل اتحادیه اروپا نیز باید استقلال راهبردی خود را با ارائه دیدگاه جایگزین برای امنیت در منطقه نشان دهد.
بر پایه تحلیل ها در اروپا اکنون برای اروپا آسان تر خواهد بود که از دیدگاه های ضدایرانی و زبان نامتعارف ترامپ دوری کند زیرا هم اکنون ترامپ آشکارا در مورد حضور واشنگتن در ناتو و هزینه های اروپا در این سازمان سخن گفته است.

**اختلاف دیدگاهی میان واشنگتن بروکسل
از زمان امضای توافق هسته ای تاکنون اتحادیه اروپا تمایل بیشتری را برای تعامل با ایران نشان داده است. از طرف دیگر بنگاه های اقتصادی آمریکا نیز به شدت خواستار ورود به ایران هستند. اما این علاقه شدید با موانع و مجازات های سنگین دولت آمریکا روبرو شده است. ترس از این تنبیه ها، سد بزرگی را در برابر شرکت های آسیایی و اروپایی ایجاد کرده است.
با این وجود اروپایی ها هیچ گاه تمایل خود را پنهان نکرده اند و با حمایت از برجام و رویکرد ایران، به دنبال ایجاد مسیرهایی برای کاهش فشارهای آمریکا و افزایش تعامل با تهران هستند. تقابل اروپا و آمریکا بر سر نوع رابطه با ایران امر پنهانی نیست و به صورت گسترده در رسانه های غربی به آن پرداخته می شود.
تارنمای اندیشکده «کارنگی» نیز چندی قبل در گزارشی جامع با عنوان «رویکرد فرا آتلانتیکی در مورد ایران» آورد که آمریکا و اروپا باید مواضع متفاوت خود را نسبت به ایران هماهنگ کنند.
«فدریکا موگرینی» از نخستین افرادی بود که پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری را به وی تبریک گفت و از آمادگی اتحادیه اروپا برای همکاری نزدیکتر و اجرای کامل توافق هسته ای سخن گفت. وی همچنین در پیام خود نیز از آمادگی برای تعامل دوجانبه برای صلح منطقه ای خبر داد.
کارشناسان به ویژه در اروپا اعتقاد دارند اتحادیه اروپا در روابط خود با ایران، منافع اقتصادی را در اولویت قرار داده است. اروپا امیدوار است اکنون بتواند تجارت عادی خود با ایران را از سر بگیرد بنابراین باید رویکرد جامعی را در قبال ایران در نظر داشته باشد. اما در طرف مقابل دولت دونالد ترامپ به دنبال بازدارندگی کامل ایران است و این موضوع را به صورت آشکار در ریاض بیان کرد.
به نوشته کارنگی، اروپا و آمریکا موضع گیری های گوناگونی را در مورد ایران در پیش گرفته اند و از این رو شکافی در میان کشورهای غربی رخ داده است.
یکی از آخرین نمودهای این تقابل به تازگی در شورای امنیت ظاهر شد. تارنمای روزنامه «وال استریت ژورنال» با بیان اینکه اعضای شورای امنیت از پایبندی کامل ایران به برجام خبر می دهند افزود حمایت آشکار دیپلمات های اتحادیه اروپا و سازمان ملل متحد از ایران موجب کم رنگ شدن انتقادهای ایالات متحده از ایران شدند. این روزنامه تعهد کامل ایران به اجرای توافق هسته ای را دلیل موضعگیری اروپایی ها در برابر آمریکا دانست.
تارنمای «راشاتودی» نیز در گزارشی مشابه نوشت گرچه «نیکی هیلی» نماینده آمریکا در سازمان ملل از ایران انتقاد کرد و رفتار تهران را با عقرب مقایسه کرد اما اتحادیه اروپا و سازمان ملل از اجرای کامل توافق هسته ای از سوی ایران تمجید کردند.

پژوهشم**9130**1601**خبرنگار: حسین عباسی نسب ** انتشاردهنده : شهناز حسنی
تفریح خوب پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.

منبع - copyright